فروش استقراضی چیست و چه کاربردی دارد؟
  • محمد شعبانی
  • 157 روز پیش
  • 1:01 ق.ظ

فروش استقراضی یا Short Selling به معنی فروش یک دارایی در قیمت‌های بالاتر و خرید مجدد آن در قیمت‌های پایین‌تر است. در این نوع معامله شما تنها از تغییر قیمت سود می‌کنید. اگر فروش استقراضی را انجام دهید و قیمت سهام خریداری شده افزایش یابد، شما زیان خواهید کرد
شما در ابتدای معاملات روز سهام قرض گرفته شده از کارگزار را به فروش می‌رسانید با این امید که قیمت آن کاهش خواهد یافت و دوباره آن را در قیمت‌های پایین‌تر بازخرید می‌کنید. اگر قیمت سهام مورد نظر کاهش یافته باشد، شما ارزان‌تر از قیمت فروش آن را خریداری می‌کنید و به کارگزار تحویل می‌دهید. مابه‌التفاوت قیمت فروش سهام و بازخرید آن سود شما خواهد بود. اما اگر بر خلاف پیش‌بینی شما قیمت سهام افزایش یافته باشد، شما مجبور خواهید بود تا سهام مورد نظر را با قیمتی گران‌تر خرید کنید و به کارگزار تحویل دهید. در این صورت شما با زیان از معامله خارج خواهید شد.

هر کس که وارد بورس ایران می شود پس از مدتی به ظرفیت پایین و عمق کم این بازار پی میبرد و این مشکلی است که بورس تهران و فضای معاملاتی آن همواره از آن رنج برده است و سالهاست که منتظر به وجود آمدن سازوکاری مانند فروش استقراضی در بورس های مطرح جهان است. همچنین ارزش معاملات بازار سهام نسبت به ارزش بازاری شرکت‌ها در مقایسه با بورس‌های مترقی جهان، ناچیز به نظر می‌رسد.

نکته دیگری که باعث می‌شود عمق بازار کمتر از آنی باشد که انتظار می‌رود، فقدان ابزارهای مترقی برای پوشش ریسک و سفته‌ بازی است. یکی از ابزار های مالی که سالهاست در تمام بورس های توسعه یافته دنیا مورد استفاده قرار میگیرد فروش استقراضی(short selling) است.

این ابزار مالی در ایران نیز موضوع مطالعات بسیاری از نظر ابعاد مالی و همچنین شرعی بوده و کمیته محترم فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار نیز آن را مورد بررسی های تفصیلی قرار داده است. با بررسی های انجام شده و مشورت با علمای دینی که در این زمینه تخصص دارند و به نظارت می پردازند، الگوی متعارف فروش استقراضی عقدی ربوی بود و بنابراین از دیدگاه فقه امامیه مورد قبول شرع نیست.

اما تلاشهای زیادی در جهت رفع ایرادات وارده به الگوی متعارف فروش استقراضی و طراحی الگویی مشابه و با کارکردی همسان، با رعایت شرع مقدس اسلام انجام شده است که در این مقاله به آن خواهیم پرداخت.

کارکرد فروش استقراضی چیست؟

در بازارهای سرمایه همواره سرمایه گذاران اقدام به ارزیابی سهام میکنند و زمانی که  انتظار دارند قیمت سهمی در آینده افزایش یابد یا به عبارت دیگر هنگامی که بر این باورند قیمت سهم پایین تر از ارزش ذاتی آن است، اقدام به خرید آن سهم می کنند.

در مقابل در مواقعی که سرمایه‌گذاران بر این باورند که قیمت سهم کاهش می یابد دیگر نمی توانند با خرید سهام سود کسب کنند و به این منظور به دنبال روشها و ابزارهایی برای کسب سود از بازار نزولی هستند. از جمله ابزارهای مالی مورد استفاده برای کسب سود در بازارهای کاهنده استفاده از قراردادهای آتی و اختیار معامله است که معاملات آنها در بیشتر بورس‌های دنیا از جمله بورس اوراق بهادار تهران فراهم شده است. یکی دیگر از ابزارهای مالی مورد استفاده برای کسب سود در شرایط افت قیمت‌ها فروش استقراضی است که در بسیاری از بورس‌های دنیا مورد استقبال سرمایه گذاران قرار گرفته است.

همچنین سرمایه‌گذاران می‌توانند برای پوشش ریسک معاملات خود از این ابزار استفاده کرده و خود را در مقابل نوسانات نامطلوب و قیمت اوراق بهادار پایه مصون نگه دارند. البته در شرایطی که امکان استفاده از فروش استقراضی امکان پذیر نباشد و سرمایه‌گذار حرفه‌ای نباشد می‌تواند از دیگر ابزارهای مالی یاد شده برای کسب بازدهی در بازار نزولی استفاده کند.


دیدگاه شما
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments