معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب
  • فرشاد کریمی
  • 123 روز پیش
  • 3:44 ب.ظ

وظایف کارگزاران و معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب

1. شرکت های کارگزاری

کارگزاری ها، اشخاص حقوقی هستند که خرید و فروش سهام توسط آنان صورت می گیرد. کارگزاری ها در این خرید و فروش ها، به نمایندگی از خریداران یا فروشندگان سهام، معامله انجام می دهند و در ازای آن حق العمل یا حق کارگزاری دریافت می کنند. کارگزار حکم وکیل سرمایه گذار را دارد که از سوی او اقدام به سرمایه گذاری در بورس می نماید.

انجام فعالیت کارگزاری نیازمند کسب مجوز تاسیس و فعالیت از سازمان بورس و اوراق بهادار و عضویت در کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار و بورس مربوطه است. کارگزاران بورس، پس از آزمون های متعدد و تخصصی و پس از طی مراحل مختلف، موفق به کسب مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار می شوند. خرید و فروش در بورس اوراق بهادار، تحت ضوابط خاصی صورت می گیرد. تاسیس شرکت کارگزاری یا اشتغال در آن ها، مستلزم پذیرفته شدن در آزمون های کارگزاری است.

کارگزاری ها علاوه بر خرید و فروش سهام به نمایندگی از سهامداران می توانند وظایف دیگری مانند آموزش سهامداران، مشاوره سرمایه گذاری و بازارگردانی را نیز بر عهده بگیرند. افرادی که در شرکت های کارگزاری مشغول به فعالیت می باشند، افرادی خبره، با تجربه و آشنا به مسایل مالی هستند که نسبت به شرایط اقتصادی، بازار اوراق بهادار و بازار کالاهای مختلفی که معامله می شوند، شناخت دارند و با تسلط خود بر قوانین و مقررات می توانند بهترین اقدام به منظور خرید و فروش اوراق بهادار و کالا در تالار معاملات بورس ها و بازارهای خارج از بورس را برای مشتریان انجام دهند.

از آنجاییکه فعالیت کارگزاری دارای حساسیت ویژه بوده و کلیه سرمایه گذاران از طریق شرکت های کارگزاری اقدام به خرید و فروش می کنند. لذا شرایط و مقرراتی بر مدیران و پرسنل شرکت های کارگزاری حکم فرماست. صلاحیت حرفه ای کلیه اعضای هیات مدیره و مدیر عامل شرکت های کارگزاری می بایست قبل از قبول سمت، به تائید سازمان بورس برسد که به این منظور صلاحیت های علمی، تجربی، عمومی و تحصیلی متقاضیان بررسی می شود.

کلیه معاملات شرکت های کارگزاری توسط معامله گران آنها انجام می پذیرد. این معامله گران می بایست دارای گواهی نامه حرفه ای بوده که دارا بودن این گواهی نامه تسلط آن ها را بر مباحث علمی مورد نیاز و قوانین و مقررات نشان می دهد. سایر افرادی که در سمت های مهمی در شرکت کارگزاری فعالیت می نمایند بسته به نیاز آنها به توانمندی های علمی و مقرراتی خاص، موظف به اخذ گواهی نامه حرفه ای مربوطه می باشند.

2. خدمات ارائه شده توسط شرکت های کارگزاری

شرکت های کارگزاری برای ارائه خدمات مختلف در حوزه بازار سرمایه باید مجوز مربوطه را از سازمان بورس اوراق بهادار اخذ نمایند. همچنین شرکت های کارگزاری برای فراهم آمدن دسترسی کلیه سرمایه گذاران به بازار سرمایه با تاسیس شعبه، دفتر، نمایندگی و یا تالار معاملات اختصاصی در تهران و سایر شهرستان ها خدمات خود را به سرمایه گذاران ارائه می کنند. در هر یک از این دفاتر ممکن است خدماتی نظیر پذیرش سفارش مشتریان در بورس ها، بازارهای خارج از بورس، پذیرش معاملات آتی کالا و اوراق بهادار و پذیرش درخواست های صدور و ابطال واحدهای صندوق سرمایه گذاری انجام پذیرد. ضمنا اکثر شرکت های کارگزاری با ارائه خدماتی نظیر انجام معاملات اینترنتی و یا معاملات برخط بدون نیاز به حضور مشتریان در دفاتر خود به آنها خدمات ارائه می نمایند.

آموزش بورس قسمت نوزدهم - معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب
آموزش بورس قسمت نوزدهم – معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب

3. مجوزهای شرکت های کارگزاری

شرکت های کارگزاری فعال در بازار سرمایه گذاری می توانند با احراز برخی شرایط مجوزهای فعالیت در یک و یا چند بورس را بطور همزمان اخذ کرده و به ارائه خدمات به مشتریان بر اساس قوانین و مقررات بپردازند.

مجوزهایی که در حال حاضر توسط سازمان بورس و اوراق بهادار صادر می گردد به شرح ذیل می باشد:

شرکت های کارگزاری با کسب مجوزهای مربوطه می توانند جهت ارائه خدمات به مشتریان در بورس ها و بازارهای خارج از بورس اقدام به فعالیت های زیر نمایند:

معاملات در بورس اوراق بهادار: شامل ارائه خدمات خرید و فروش سهام، حق تقدم سهام و اوراق مشارکت شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار به مشتریان.

معاملات آتی سهام در بورس اوراق بهادار: شامل انجام معاملات آتی سهام پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار به مشتریان.

مشاور پذیرش در بورس اوراق بهادار: شامل ارائه مشاوره به شرکت متقاضی پذیرش در بورس اوراق بهادار در خصوص فرآیند پذیرش و ارائه مدارک و مستندات مربوطه به عنوان نماینده متقاضی به بورس و هیات پذیرش.

مشاوره عرضه در بورس اوراق بهادار: ارائه مشاوره در خصوص انتشار و عرضه اوراق بهادار به شرکت های پذیرفته در بورس.

معاملات محصولات فلزی در بورس کالای ایران: ارائه خدمات خرید و فروش کلیه فلزات پذیرفته شده در بورس کالای ایران به مشتریان.

معاملات محصولات نفت و پتروشیمی در بورس کالای ایران: ارائه خدمات خرید و فروش کلیه محصولات نفت و پتروشیمی پذیرفته شده در بورس کالای ایران به مشتریان.

معاملات محصولات کشاورزی در بورس کالای ایران: ارائه خدمات خرید و فروش کلیه محصولات کشاورزی پذیرفته شده در بورس کالای ایران به مشتریان.

معاملات سیمان در بورس کالای ایران: ارائه خدمات خرید و فروش سیمان در بورس کالای ایران به مشتریان.

معاملات آتی در بورس کالای ایران: انجام معاملات آتی بر روی اوراق بهادار مبتنی بر کالای پذیرفته شده در بورس کالای ایران.

مشاوره پذیرش در بورس کالای ایران: ارائه مشاوره به متقاضی در خصوص فرآیند پذیرش و عرضه کالا در بورس کالای ایران.

معاملات در فرابورس: شامل ارائه خدمات خرید و فروش سهام، حق تقدم سهام و اوراق بدهی شرکت های پذیرفته شده در فرابورس به مشتریان.

مشاوره پذیرش در فرابورس: شامل ارائه مشاوره به شرکت متقاضی پذیرش در فرابورس در خصوص فرآیند پذیرش و ارائه مدارک و مستندات مربوطه به عنوان نماینده متقاضی به بورس و هیات پذیرش.

مشاوره عرضه در فرابورس: ارائه مشاوره در خصوص انتشار و عرضه اوراق بهادار به شرکت های پذیرفته شده در بورس.

معاملات آنلاین یا بر خط: ارائه خدمات انجام خرید و فروش سهام، حق تقدم سهام و اوراق بدهی پذیرفته شده در بورس و فرابورس به صورت بر خط و مستقیم توسط مشتریان از طریق اینترنت.

سبدگردانی : خرید و فروش اوراق بهادار (اعم از اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و فرابورس) برای مشتریان به منظور کسب انتفاع آنان.

مشاوره سرمایه گذاری: ارائه مشاوره به مشتریان در خصوص خرید و فروش اوراق بهادار (اعم از اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و فرابورس).

پردازش اطلاعات مالی: ارائه اطلاعات مربوط به ورقه بهادار، معامله، سفارشات خرید و فروش و ناشر ورقه بهادار به مشتریان.

تعهد پذیره نویسی: انجام تعهد خرید و فروش بهاداری که ظرف مهلت ((پذیره نویسی)) به فروش نرسیده است.

آموزش بورس قسمت نوزدهم - معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب
آموزش بورس قسمت نوزدهم – معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب

4. معیارهای انتخاب کارگزار مناسب

انتخاب یک شرکت کارگزاری مناسب با خدمات خوب و کارکنان خبره، از عوامل مهمی است که خرید و فروش های شما را نیز در بورس با اطمینان و راحتی بیشتری همراه می کند. در حال حاضر ده ها کارگزاری متفاوت وجود دارند که برای گرفتن کد سهامداری می توانید به شعب یکی از  این کارگزاری ها در شهر محل سکونت خود مراجعه کنید. معمولا سرمایه گذاران و فعالان همیشگی بازار بورس با کارگزار معینی کار می کنند، حال سوال مهم این است که چگونه می توان کارگزار خود را بر اساس معیارهای مختلف انتخاب کرد؟ کدام کارگزاری خدمات مورد نظر من را بهتر تامین خواهد کرد و این کارگزاری طبق گزارش رتبه بندی سازمان بورس و اوراق بهادار، در چه جایگاهی قرار دارد؟

1. حجم سرمایه سرمایه گذار

در انتخاب کارگزار باید دقت نمود که وی برای چه مقدار سرمایه کار می کند و آیا سرمایه ما در حدی است که کارگزار برای ما معامله کند یا خیر. اصولا کارگزاران به نسبت حجم سرمایه افراد آنها را در اولویت قرار می دهند. برای مثال کارگزاری که اکثر مشتریان آن دارای سرمایه های بالا 100 میلیون تومان می باشند، برای سرمایه گذار با سرمایه 10 میلیون تومان مناسب نیست.

2. تعداد مراجعه کنندگان به کارگزار

به این معنی که آیا کارگزار فرصت رسیدگی به درخواست های همه مشتریان را دارد. چرا که در غیر این صورت شاید به علت عدم فرصت کارگزار برای انجام درخواست های خرید و فروش مشتریان درخواست ما به روزهای بعد موکول شود و این مسئله با توجه به ارزش زمان در معاملات بورس، ممکن است موجب از دست رفتن برخی فرصت ها شود.

3. نوع شخصیت خریدار در ارتباط با کارگزار (حقیقی یا حقوقی)

برخی از کارگزاری ها دارای مشتریانی با شخصیت حقوقی می باشند که برای اشخاص حقیقی نمی باشند. یعنی بیشتر مشتریان آن کارگزاری را شرکت ها تشکیل می دهند که معمولا با حجم سرمایه بالا نیز خرید و فروش می کنند. دراین صورت ممکن است آن کارگزاری به شکل های مختلف و در مواقع گوناگون، سرمایه گذاران انفرادی یا اشخاص حقیقی را در اولویت بعدی قرار دهد.

4. رتبه کارگزار از نظر حجم خرید و فروش

هر چه رتبه کارگزار از نظر حجم معاملات بالاتر باشد نشان دهنده فعالیت بیشتر آن کارگزار می باشد و نکته مثبتی به حساب می آید به شرط اینکه مورد اول یعنی حجم سرمایه سرمایه گذار رعایت شود. پس بهتر است از میان کارگزارانی که سرمایه ما با سرمایه مشتریان آن ها همخوانی دارد کارگزاری را انتخاب کنیم که دارای حجم معاملات بیشتری باشد یا به عبارتی فعال تر باشد.

5. رتبه کارگزار از نظر سازمان بورس و اوراق بهادار

سازمان بورس و اوراق بهادار نیز بر اساس دستورالعمل رتبه بندی شرکت های کارگزاری که مصوب خود آن سازمان می باشد، هر ساله اقدام به رتبه بندی شرکت های کارگزاری می کند. در این رتبه بندی، ویژگی ها، امکانات و توانمندی های شرکت های کارگزاری مورد بررسی قرار می گیرد. مواری از قبیل وجود تالارهای اختصاصی کارگزاران، دفاتر قانونی آنها، وجود معاملات اینترنتی، حجم معاملات، مجوزهای تخصصی (مانند مجوز سبدگردانی اختصاصی، مجوز صندوق سرمایه گذاری کارگزاران از آن شرکت کارگزاری، نبود تخلفات انضباطی و … در این رتبه بندی مورد توجه قرار می گیرد. رتبه بندی موجود برای کارگزاری ها در 4 عنوان ((الف، ب، ج، د)) صورت می گیرد که رتبه ((الف)) بالاترین و رتبه ((د)) پایین ترین رتبه است.

علاوه بر این گروهی از کارگزاری ها ممکن است با عنوانی به نام ((عدم شمول رتبه بندی)) معرفی شوند، این مورد بیانگر آن است که با توجه به معیارهای مورد نظر سازمان بورس و اوراق بهادار هنوز موفق به اخذ رتبه مورد نظر سازمان نشده اند. بنابراین یکی از معیارهای سرمایه گذاران در انتخاب کارگزار مورد نظر می تواند میزان رتبه آنها اط نظر سازمان بورس باشد.

آموزش بورس قسمت نوزدهم - معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب
آموزش بورس قسمت نوزدهم – معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب

6. ارائه خدمات مورد نیاز سرمایه گذار توسط کارگزاری

در ادامه به بررسی خدمات مالی مورد نیاز سرمایه گذاران که توسط شرکت های کارگزاری ارائه می شود، خواهیم پرداخت:

1. ارائه خدمات در حوزه های مختلف (جامعیت کارگزاری)

2. دسترسی سرمایه گذار به کارگزار

3. تخفیف کارمزد و ارائه خدمات اعتباری

4. سامانه معاملات برخط (آنلاین)

5. تحلیل، مشاوره و آموزش

6. خدمات پشتیبانی

7. صندوق های سرمایه گذاری

1. ارائه خدمات در حوزه های مختلف (جامعیت کارگزار)

برخی از کارگزارها فقط در یک حوزه خاص (مثلا بورس اوراق بهادار، بورس کالا یا بورس انرژی) به ارائه خدمت مشغول هستند. بنابراین چنانچه شما تمایل به خرید و فروش سهام شرکت ها داشته باشید نمی توانید از یک کارگزار صرفا بورس کالا، خدماتی دریافت نمایید. یا اگر تصمیم به معامله در بورس کالا داشته باشید، نمی توانید از کارگزاری صرفا بورس اوراق بهادار کمک بخواهید و نیاز خواهید داشت در هر حوزه به کارگزاری مراجعه نمایید که امکان ارائه خدمات مربوطه را داشته باشد.

علاوه بر این در نظر بگیرید که ممکن است به عنوان یک سرمایه گذار در بورس اوراق بهادار، علاوه بر دریافت خدماتی از قبیل انجام معاملات حضوری و آنلاین بورس اوراق بهادار، نیاز به خدمات اضافه تر همچون مشاوره یا سبدگردانی نیز داشته باشید. در این صورت اگر کارگزاری شما فاید مجوزهای لازم از سازمان بورس و اوراق بهادار باشد، نمی توانید خدمت مورد نظر را از این کارگزاری دریافت نمایید. بنابراین لازم است کارگزاری را انتخاب نمایید که مجوزهای لازم را برای ارائه خدمات در حوزه های مختلف داشته باشد.

2. دسترسی سرمایه گذار به کارگزار

یکی از دیگر از مواردی که در انتخاب کارگزاری مهم است دسترسی به آن شرکت کارگزاری و دارا بودن شعب در مکان ها و شهرهای مختلف است. همچنین وجود شعب فعال در شهرهای مختلف، نشان دهنده این است که آن شرکت کارگزاری واقعا در زمینه کاری اش فعالیت و امکانات گسترده ای دارد و می تواند به مشتریان خرد خود خدمات وسیع تری ارائه کند. برای اطلاع از شعب شرکت های کارگزاری به سایت شرکت های کارگزاری مراجعه کرده و لیست نزدیکترین شعب را استخراج کنید. کارگزاران برای ارائه خدمات به مرور زمان به سمت الکترونیکی شدن پیش می روند. لذا انتظار می رود اهمیت این فاکتور به مرور زمان کمتر شود.

3. تخفیف کارمزد و ارائه خدمات اعتباری

خدماتی مانند تخفیف در کارمزد معاملات در کارگزاری و ارائه بسته های اعتباری برای بسیاری از سرمایه گذارانی که کارشان فعالیت دائم در بورس است، اهمیت زیادی دارد. بعضی از کارگزاری ها با توجه به استراتژی هایی که دارند برای جذب مشتری بیشتر اقدام به اعطای تخفیف کارمزد به مشتریان خرد می کنند و معمولا این تخفیف در اختیار مشتریان با سرمایه های سنگین قرار می گیرد. بسته های اعتباری، مبالغ مشخصی سرمایه هستند که کارگزاری آن را در اختیار مشتری خود قرار می دهد تا با آن خرید و فروش کند. این مبالغ معمولا بسته به میزان گردش حساب مشتری می باشد و بابت آن تضامین مختلفی از مشتری اخذ می شود.

دادن اعتبار در برخی از کارگزاری ها برنامه مشخصی ندارد، بهتر است کارگزاری انتخاب شود که این فرایند به صورت سیستماتیک تعریف شده باشد. بهترین روش برای اطلاع از استراتژی کارگزاری ها در زمینه ارائه این گونه خدمات، مراجعه به سایت آنها است.

در اغلب موارد این خدمات در قالب باشگاه مشتریان، عرضه و در اختیار عموم قرار می گیرد. بنابراین پیشنهاد می شود کارگزاری را انتخاب نمایید که خدمات بسته اعتباری را با روشی مشخص در اختیار همه مشتریان قرار می دهد چه شما یک مشتری خرد با حجم سرمایه کم باشید یا یک مشتری کلان با حجم سرمایه زیاد.

4. سامانه معاملات بر خط (آنلاین)

با گسترش استفاده از رایانه و جایگزینی روش های نوین و الکترونیک به جای روش های سنتی و دستی در دنیا، نیاز به ابداع روش جدیدی برای انجام معاملات در بازار بورس اوراق بهادار احساس شد. از این رو ثبت سفارش (اعم از خرید و فروش)، دریافت گردش حساب، بررسی سبد دارایی، درخواست واریز وجه و سایر امور مربوط به خرید و فروش سهام، که قبل از این به صورت حضوری انجام می شد، از طریق معاملات آنلاین/بر خط و یا اینترنتی امکان پذیر شده است. سامانه معاملات آنلاین که توسط کارگزاری ها در اختیار مشتریان قرار می گیرد.

یکی از وجوه تمایز بین آنان به شمار می رود و انتخاب کارگزاری که یک نرم افزار معاملات آنلاین مناسب را برای انجام معاملاتی امن و آسان در اختیارتان قرار دهد، یکی از نکات مهم و اساسی خواهد بود.

در حال حاضر اصلی ترین نرم افزارهای موجود که کارگزاری ها برای خرید و فروش آنلاین سام در اختیار مشتریان خود قرار می دهند به شرح زیر می باشند: رایان هم افزار، تدبیر پرداز، آسا، فارابیکسو، صحرا و داتکس. هر کدام از این نرم افزارها ویژگی های خاص خود را دارند که با یک جستجوی ساده می توان به برخی از قابلیت های این نرم افزارها پی برد. توجه داشته باشید که تعدادی از این نرم افزارهای آنلاین موجود اختصاصی هستند، به این مفهوم که به کارگزاری خاصی تعلق دارندو تنها مشتریان آن کارگزاری امکان استفاده از نرم افزار را دارند.

آموزش بورس قسمت نوزدهم - معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب
آموزش بورس قسمت نوزدهم – معرفی شرکت های کارگزاری و معیارهای انتخاب

5. تحلیل، مشاوره و آموزش

بسیاری  از افراد منابع مناسب و قابل اطمینانی برای یافتن تحلیل های معتبر، مشاوره و آموزش های جامع بورسی ندارند. بی شک یکی از نیازهای سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار، استفاده از خدمات مشاوره ای است، این خدمات از نحوه کدگیری، چگونگی انجام معاملات و استفاده از سامانه های مربوطه گرفته تا تحلیل سهام شرکت ها و مشاوره در خصوص خرید و فروش، همه و همه جزو نیازهای شما در امر سرمایه گذاری محسوب می شود.

ارائه مشاوره و مدیریت پر تفوی مشتریان (سبدگردانی)، از جمله خدمات دیگری است که کارگزاری ها می توانند در اختیار مشتریان خود قرار دهند. شایان ذکر است که ارائه این خدمات تنها از سوی کارگزارانی قانونی و امکان پذیر است که مجوز مربوط به خدمات مذکور را داشتع باشند. لذا چنانچه کارگزاری مجوزهای مربوطه را نداشته باشد، سرمایه گذار خود موظف خواهد بود که به بررسی و تحلیل سهام و صنایع بپردازد، در حالی که ممکن است دانش یا تجربه کافی را در این خصوص نداشته باشد.

6. خدمات پشتیبانی

دریافت خدمات پشتیبانی یکی دیگر از نیازهای سرمایه گذاران بازار بورس اوراق بهادار به شمار می رود. در صورت بروز مشکلات و مواجه شده با پرسش های تعدد فنی و عمومی، دریافت خدمات پشتیبانی برای بررسی و رسیدگی به درخواست های شما ضروری است.

این بررسی و رسیدگی هم به لحاظ زمانی و هم به لحاظ کیفیت از اهمیت برخوردار است. پشتیبانی ممکن است به صورت مرکز تماس، تلفنی و یا اینترنتی انجام شود. ارائه خدمات پشتیبانی مربوط به سامانه آنلاین، سفارش های تلفنی یا اینترنتی و مواردی از این قبیل نیاز به وجود متخصصین حرفه ای و واجد شرایط دارد.

7. صندوق های سرمایه گذاری

همه افراد توانایی و میل سرمایه گذاری مستقیم در بورس را ندارند. کارگزاری که بتواند در کنار خدمات خود، صندوق های سرمایه گذاری را به مشتریان ریسک گریز خود ارائه دهند نظر آن دسته از افرادی که علاقه مند هستن سرمایه شان را به صندوق ها بسپارند. جلب خواهد کرد، وجود صندوق های سرمایه گذاری ، نشان دهنده توانایی و عملکرد کارگزاری ها در بازار سرمایه است.

با توجه به این نکته، مطالعه در وضعیت و تعداد صندوق ها، بررسی عملکرد، بازده و مقایسه کمی و کیفی آن ها در شرایط مختلف بازار و بازه های زمانی متفاوت، معیاری مناسب در انتخاب یک کارگزاری موفق خواهد بود. صندوق های سرمایه گذاری در حال فعالیت و گزارش ماهانه عملکرد آن ها از طریق سایت سازمان بورس و اوراق بهادار منتشر شده و در دسترس همگان قرار دارد.


دیدگاه شما
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments